Rol van de docent

De docent van Helen Parkhurst is niet (meer) degene die zich in de eerste plaats bezig moet houden met leerstofoverdracht aan de leerlingen en tegen hen zegt wat ze moeten doen (rol van dirigent). Hij/zij heeft vele andere rollen (pedagogisch, interpersoonlijk, vakinhoudelijk en organisatorisch). We willen hem of haar graag zien als de begeleider en coach van de leerlingen die de voorwaarden schept waaronder zij goed kunnen leren. De docent zorgt er vooral voor dat de randvoorwaarden om te leren in orde zijn, het leren zelf is de taak van de leerlingen. De leerlingen moeten zelfstandig (leren) werken zodat ze niet voortdurend een beroep op de docent hoeven te doen.

Hieronder geven we de vijf rollen die een docent heeft (CPS, 2009):

  • gastheer, stemt af
De les starten. Verbaal en non-verbaal contact leggen met de leerlingen.

Gedrag: echt zijn, zelfverzekerd staan, rondlopen en gesprekjes aanknopen. Op tijd in de les zijn. Afstemmen op de leerlingen
Tijd: ca 10 min. informele fase

  • presentator, vangt de aandacht
De aandacht gericht krijgen op de persoon van de docent. De aandacht vangen is het meest energievretende moment van de les: aankijken, monden dicht, pennen neer, kleppen netbook dicht

Gedrag: centrale plaats in het lokaal innemen, de leiding nemen in woorden ondersteund door de gebaren.  De openingszin goed voorbereiden!
Tijd: 2-4 min.

  • didacticus, geeft instructie
De aandacht is gevangen en het doel is zo snel mogelijk starten met de lesstof. Toelichten van de werkvorm(en) voor complete instructie (zie hieronder).

Gedrag: complete instructie geven op een heldere manier, bij uitleg hardop denken. Voordoen, activeren, overlaten, op leerlingen afstappen en vragen wat de reden is dat ze niet aan het werk zijn of gaan.

  • pedagoog, houdt orde en zorgt voor werksfeer.
Orde houden. Als de voorgaande fasen goed zijn doorlopen kun je lang uit de ordeproblemen blijven.

Gedrag: duidelijk zijn in het hanteren van regels, geformuleerd in gedragstermen. Corrigeren op gedrag, niet op de persoon, wenselijk gedrag benoemen, waardering uitspreken als de leerlingen zijn gedrag herstelt, ontspannen en rustig praten.

  • afsluiter, alle rollen komen samen, afscheid nemen van elkaar.
De tijd nemen om af te sluiten, les met elkaar samenvatten, reflecteren, huiswerk opgeven. tevreden ontspannen handelen, regels benoemen voor het opruimen.
Tijd: 5-15 min.